الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
73
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
بينديشند تا ايمان بياورند و مشمول رحمت خدا شوند ، مسلمانان هم بايد گوش فرا دهند و مفاهيم آن را دريابند و به آن عمل كنند ، تا رحمت خدا آنها را نيز فرا گيرد ، زيرا قرآن كتاب ايمان و علم و عمل است براى همگان نه براى يك گروه معين . سپس در آيه بعد براى تكميل دستور فوق به پيامبر ص دستور مىدهد ( و البته يك حكم عمومى است اگر چه روى سخن در آن به پيامبر ص شده همانند بسيارى ديگر از تعبيرات قرآن ) كه « پروردگارت را در دل خود از روى تضرع و خوف ياد كن » ( * ( وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِيفَةً ) * ) ( 1 ) سپس اضافه مىكند : « و آهسته و آرام نام او را بر زبان بياور » ( * ( وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ ) * ) و اين كار را همواره صبحگاهان و شامگاهان تكرار كن « * ( ( بِالْغُدُوِّ وَالآصالِ ) * ) » آصال « جمع » اصيل « به معنى نزديك غروب و شامگاه است . « و هرگز از غافلان و بيخبران از ياد خدا مباش » ( * ( وَلا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ ) * ) ياد خدا در همه حال و در هر روز و در صبحگاهان و شامگان مايه بيدارى دلها و كنار رفتن ابرهاى تاريك غفلت از دل آدمى است ، ياد خدا همچون باران بهارى است كه چون بر دل ببارد گلهاى بيدارى ، توجه ، احساس مسئوليت ، روشنبينى و هر گونه عمل مثبت و سازنده اى را مىروياند . سپس با اين سخن سوره را پايان مىدهد كه نه تنها شما بايد در همه حال به
--> ( 1 ) « تضرع » در اصل از ماده « ضرع » به معنى « پستان » گرفته شده و به كار كسى كه با نوك انگشتان شير مىدوشد تضرع مىگويند سپس به معنى اظهار خضوع و تواضع آمده است .